Cosima, su disìgiu de contare
S'atentzione a sas paràulas mudat sa manera in cale sa protagonista mirat su mundu. Osserva cando unu detàlliu de cada die diventat un'ocàsione de immaginatzione.
Ghia a sa letura · 1937
Cosima
Sa formatzione de un'iscritora intre memòria e immaginatzione: ghia a su romanzu autobiogràficu publicadu a pustis de sa morte in su 1937.
Su romanzu
Sa zoventude mirada dae lontanu
Grazia Deledda · 1937
Cosima est una pitzinna chi sentit crèshere in intro su bisòngiu de lèghere e contare istòrias. In su mundu de sa famìlia e de sa sotziedade sua, sa vocatzione literària non est unu camminu giai fatu: cheret passèntzia, atentzione, curàgiu e tenatzidade.
Su romanzu acostiat sos letores a sa pitzinnia e a sa formatzione de Grazia Deledda in Nùgoro, ma su faghet cun unu personàgiu literàriu, non cun una crònaca autobiogràfica. Cosima est un alter ego: una figura in ue s'iscritora torrat a elaborare partes de s'esperièntzia sua.
Domos, aposentos, paisàgios, ligàmenes familiares e libros formant su camminu de sa protagonista. Sa pregunta printzipale non est petzi «ite est capitadu?», ma fintzas «comente s'imparat a lu contare?».
Personàgios e ligàmenes
Tres craes pro cumprèndere s'istòria
Una ghia a sos personàgios printzipales e a sos cunflitos chi los aunint, chene si pònnere a postu de su libru.
Sa famìlia e sa sotziedade
Sos adultos, sos ligàmenes de domo e sas isperàntzias de su biddu mustrant possibilidades e impidimentos. Sa famìlia est logu de apartenèntzia e, paris, ispàtziu de cunfrontu cun su benidore.
Nùgoro in sa memòria
Sa tzitade non est fotografada e basta: passat pro sa memòria, chi seberat sas escenas, mudat su balore issoro e dat significadu a sos logos.
Temas e cuntestu
Unu libru pustumu, non unu diàriu
Deledda est morta in su 1936 lassende su testu incumpletu. S'òpera bessit a puntadas in su matessi annu cun su tìtulu Cosima, quasi Grazia, e a pustis bessit in libru in su 1937. Custas datas ispricant proite su romanzu est naradu «pustumu».
A lèghere Cosima comente romanzu e non comente crònaca si podet apretiàre sa costruzione sua: una vida est ammentada dae s'isguardu de un'iscritora madura. Sas làcanas intre esperièntzia e inventzione sunt importantes, massimamente cando unu episòdiu paret de revelare calicuna cosa de s'autora.
Su libru dat fintzas sa possibilidade de pessare a sa conditzione de sas pitzinnas intre Otighentos e Noighentos: su disìgiu de istudiare e iscrìere non significaiat de pòdere lu fàghere. Lèghere sa biografia paris a su romanzu agiudat a distìnghere sos fatos documentados dae sa narratzione.
Pro istudiantes e letores
Tres preguntas a pustis de sa letura
Esertzìtzios curtzes pro pessare a sas seberadas de sos personàgios e cunfrontare sas interpretatziones cun su testu.
Chie contat sa zoventude?
Ischopri su chi paret bìdere sa pitzinna e su chi mustrat s'isguardu de chie est ammentende dae su tempus coladu.
Cando naschet una vocatzione?
Marca tres momentos in ue leturas, osservatziones o atòbios faghen diventare s'iscrietura una possibilidade concreta.
Cale est su ligàmene cun Nùgoro?
Cunfronta unu logu de su romanzu cun su chi connoschimus de sa tzitade e de sa domo nadia, distinghende su logu reale dae sa narratzione.
Pro lèghere su testu originale: consulta s'ìnditze de sas operas in Wikisource ↗ e averìgua s'editzione disponibile. Pro datos bibliogràficos e aprofundimentos, consulta sas fontes de su portale →.
Sighi su camminu
Unu romanzu aberit àteros camminos.
Leghe su romanzu paris a sa biografia de Grazia Deledda e a sos logos de sa formatzione sua →.