Una ghia a su romanzu de su 1913: sa famìlia Pintor, Efix, su paisàgiu de Galte e sas preguntas subra sa responsabilidade personale.
Grazia Deledda · 1913
In unu biddu de sa Sardigna orientale, sas sorres Ruth, Ester e Noemi Pintor chirchant de mantenner sa dignidade de una domo nobile impoerida. Cun issas bivet Efix, su servidore fidu chi traballat su picculu terrenu e portat in coro su pesu de una curpa antiga. Custu echilìbriu fràgile est postu a sa prova dae s'arribada de Giacinto, fizu de sa sorre Lia, chi aiat lassadu sa famìlia annos in antis.
S'istòria andat in antis intre memòrias chi non sunt abarradas in paghe, dificultade de dinare, sentimentos ammustiados e tentativos de riparàtzione. Sa fortza de Deledda est in sa manera de dare importu a gestos minores: una bìsita, una paràula narada cun timore, su traballu de cada die in s'ortu.
Su tìtulu ammentat sos òmines espostos a fortzas prus mannas de issos. Ma su libru non negat sa responsabilidade de sas seberadas: su drama est pròpiu intre destinu e voluntade.
Una ghia a sos personàgios printzipales e a sos cunflitos chi los aunint, chene si pònnere a postu de su libru.
Est su tzentru morale de su romanzu. Su servìtziu suo non est petzi fidelidade a sa famìlia: mustrat su bisòngiu de riparare un'errore chi ancora sighit a sinnare su presente. Osserva comente allegat e interpretat sos sinnos de sa natura.
Ruth, Ester e Noemi cumpartzint sa conditzione de una nobilidade in decadèntzia, ma responent in manera diferente a sa povertade, a sa traditzione e a su disìgiu de mudare. Sa domo faghet bìdere custas tentziones.
Su zòvanu portat possibilidades e riscos noos. Cun sas cunsechèntzias de sas detzisiones suas, su romanzu mustrat chi sa fragilidade de una famìlia dipendet fintzas dae sos ligàmenes intre generatziones.
Galte, su biddu literàriu inspiradu dae Galtellì, est prus de unu scenàriu. Su bentu, su iscuru, sas plantas e su paisàgiu sighint sos sentimentos de sos personàgios: osserva comente sas descritziones antitzipant sa timòria, acòllint una isperàntzia o ammentant una memòria.
Su mundu de sos personàgios est sinnadu dae sa reputatzione de famìlia e dae sas règulas de sa comunidade, ma non est unu ritratu uguale de totu sa Sardigna. Sas diferèntzias intre Efix, sas sorres e Giacinto mustrant maneras diferentes de vìvere in su matessi ambiente.
In una segunda letura, marca sos passos in ue benint paràulas ligadas a su bentu e pregùnta·ti: descrient petzi unu fenòmenu naturale, o fintzas su sentimentu de calicunu?
Esertzìtzios curtzes pro pessare a sas seberadas de sos personàgios e cunfrontare sas interpretatziones cun su testu.
Chirca sas detzisiones de oe chi naschent dae fatos colados. Ite mudat cando unu personàgiu chircat de riparare?
Cunfronta duas escenas in ue sos personàgios credent de non tènnere àteras possibilidades. Est beru chi non podent seberare?
Sèbera una descritzione de su paisàgiu e distìnghe sos detàllios concretos, s'atmosfera e su significadu simbòlicu possìbile.
Pro torrare a iscoprire sos logos chi ant inspiradu Galte, bìsita sa pàgina dedicada a Garteddu e a sos camminos literàrios →.
